Hoge Raad · 21 februari 2020

Vernietiging statutenwijziging vereniging; devolutieve werking en beroep op artikel 3:53 lid 2 BW

• Besluitvorming en vernietigbaarheid
• Vereniging, stichting en coöperatie
• Boek 2 BW

Samenvatting

Een vereniging wijzigt haar statuten, zodat erfgenamen van een overleden lid servicekosten verschuldigd zijn. Een erfgenaam vordert vernietiging van dat besluit op grond van artikel 2:15 BW. Het hof vernietigt het besluit zonder in te gaan op het in eerste aanleg gevoerde verweer op grond van artikel 3:53 lid 2 BW. De Hoge Raad oordeelt dat het hof daarmee de devolutieve werking van het hoger beroep heeft miskend, vernietigt het arrest en verwijst de zaak.

Kernoverwegingen

“Onderdeel 1.3 van het middel klaagt dat het hof ten onrechte heeft nagelaten het door de VD in eerste aanleg gedane beroep op art. 3:53 lid 2 BW te beoordelen. Daarmee heeft het hof de devolutieve werking van het hoger beroep miskend, althans zijn motiveringsplicht geschonden, aldus de klacht.”

r.o. 3.1

“Deze klacht treft doel. De stukken van het geding laten geen andere conclusie toe dan dat de VD zich in eerste aanleg tegen de vordering tot vernietiging van het besluit tot statutenwijziging heeft verweerd met, subsidiair, een beroep op toepassing van art. 3:53 lid 2 BW, dat inhoudt dat de rechter aan een vernietiging van een rechtshandeling geheel of gedeeltelijk haar werking kan ontzeggen indien de reeds ingetreden gevolgen van die rechtshandeling bezwaarlijk ongedaan gemaakt kunnen worden. De stukken van het geding laten voorts geen andere conclusie toe dan dat de VD dat verweer in hoger beroep niet heeft prijsgegeven. Nu het hof, anders dan de rechtbank, tot het oordeel kwam dat de vordering van [verweerder] tot vernietiging toewijsbaar is, bracht de devolutieve werking van het hoger beroep mee dat het hof dat verweer van de VD moest behandelen.”

r.o. 3.2