Parket bij de Hoge Raad · conclusie · 9 mei 2014

Conclusie: persoonlijke aansprakelijkheid bestuurder na overschrijding volmacht; maatstaf Spaanse villa

• Aansprakelijkheid afgewezen
• Bestuurdersaansprakelijkheid
• Boek 2 BW
• Art. 6:162 BW

Samenvatting

Een vliegtuigeigenaar vorderde van de bestuurder van een vennootschapsgroep persoonlijk betaling, nadat de koopsom in strijd met de afspraken naar een van zijn vennootschappen was gegaan. De A-G bespreekt de maatstaf uit het arrest Spaanse villa: tot wie de geschonden norm zich richt, bepaalt of de strenge maatstaf van ernstig verwijt (mede artikel 2:9 BW) of de gewone onrechtmatige daadmaatstaf van artikel 6:162 BW geldt. Zij concludeert dat de eigenaar geen persoonlijke zorgvuldigheidsnorm had gesteld en dat de norm niet strekt tot bescherming van een schuldeiser die de slechte financiële situatie kende. De conclusie strekt tot verwerping van het cassatieberoep.

Kernoverwegingen

“Uit de hiervoor geciteerde rechtsoverweging van de Hoge Raad in het Spaanse villa- arrest volgt dat bepalend is tot wie de geschonden norm zich richt. Richt deze zich tot de vennootschap, dan dient de aansprakelijkheid van de bestuurder te worden beoordeeld aan de hand van de strenge maatstaf dat de bestuurder van zijn handelen, mede gelet op zijn verplichting tot een behoorlijke taakuitoefening als bedoeld in art. 2:9 BW, persoonlijk een (voldoende) ernstig verwijt moet kunnen worden gemaakt. Indien de norm zich echter voornamelijk tot de bestuurder persoonlijk richt, dient de maatstaf te worden aangelegd dat hem van zijn handelen een verwijt kan worden gemaakt in de zin van de ‘gewone’ aansprakelijkheidsnorm zoals die voortvloeit uit art. 6:162 BW.”

r.o. 2.8

“Uit de hiervoor geciteerde stellingen van [eiseres] en oordelen van het hof blijkt dat het hof heeft onderzocht of de vordering van [eiseres] toewijsbaar is aan de hand van het door [eiseres] aan haar vordering ten grondslag gelegde. Voor zover het subonderdeel stelt dat het hof [verweerder] – in aansluiting bij het in het hiervoor in 2.7 genoemde begrippenkader – op grond van primair daderschap als bestuurder naast Tulip Air Lease persoonlijk aansprakelijk had moeten houden, faalt het. Dit is een kwestie die het hof – terecht – niet heeft beoordeeld, nu [eiseres] haar vordering, zoals uit het bovenstaande volgt, niet op die grondslag heeft gebaseerd. Meer in het bijzonder heeft [eiseres] niet gesteld welke tot hem gerichte persoonlijke zorgvuldigheidsnorm [verweerder] in dit geval zou hebben geschonden. De enkele (vast)stelling dat [verweerder] buiten de aan hem verstrekte volmachten is getreden is daartoe onvoldoende. Daarmee staat immers nog niet vast dat [verweerder] zelf ook maatschappelijk onbetamelijk heeft gehandeld.”

r.o. 2.25

“Subonderdeel 1.8 kan niet tot cassatie leiden omdat het uitgaat van een onjuiste rechtsopvatting. Dat een natuurlijk persoon als gevolmachtigde is aangewezen, laat onverlet dat de door hem in het kader van die volmacht verrichte (feitelijke) handelingen in zijn verhouding tot de vennootschap voor wie hij als bestuurder optreedt, in beginsel aan die vennootschap worden toegerekend. In het vennootschapsrecht is immers uitgangspunt dat bij door de functionarissen van de vennootschap aan derden toegebrachte schade, de aansprakelijkheid primair bij de vennootschap rust. Het handelen van de betrokken bestuurder wordt toegerekend aan de vennootschap indien het handelen van de bestuurder in het maatschappelijk verkeer als gedraging van de vennootschap moet worden aangemerkt. Als de bestuurder in de uitoefening van zijn bestuurstaak een bepaalde handeling verricht zal hiervan sprake zijn.”

r.o. 2.33