Parket bij de Hoge Raad · conclusie · 7 februari 2020

Appartementsrecht: nietigheid of vernietigbaarheid VvE-besluit bij ontbrekende gekwalificeerde meerderheid

• Besluitvorming en vernietigbaarheid
• Vereniging, stichting en coöperatie
• Boek 2 BW

Samenvatting

Een appartementseigenaar bestrijdt een VvE-besluit omdat een vereiste gekwalificeerde meerderheid niet zou zijn gehaald. De A-G concludeert tot verwerping van het cassatieberoep. Ten overvloede overweegt hij dat het ontbreken van zo'n meerderheid tot nietigheid leidt (artikel 2:14 BW) en niet tot vernietigbaarheid (artikel 2:15 BW). De kantonrechter is bij een verzoek tot vernietiging ook bevoegd te beslissen over een samenhangend beroep op nietigheid.

Kernoverwegingen

“Dit betekent dat de met onderdeel 3 bestreden overweging niet dragend is voor het oordeel van het hof. Bij gebrek aan belang kan het onderdeel dan ook niet tot cassatie leiden, zoals [verzoeker] in zijn schriftelijke toelichting heeft onderkend.”

r.o. 3.31

“Het oordeel van het hof dat [verzoeker] het bezwaar dat een (in het splitsingsreglement voorgeschreven) gekwalificeerde meerderheid niet is gehaald – op zich beschouwd – in een dagvaardingsprocedure bij de rechtbank had moeten aankaarten, is juist. Op grond van art. 2:14 lid 1 BW is een besluit van een orgaan van een rechtspersoon, dat in strijd is met de wet of de statuten, nietig, tenzij uit de wet iets anders voortvloeit. Op grond van art. 2:15 lid 1 BW is een besluit van een orgaan van een rechtspersoon, onverminderd het elders in de wet omtrent de mogelijkheid van een vernietiging bepaalde, vernietigbaar wegens strijd (a) met wettelijke of statutaire bepalingen die het tot stand komen van besluiten regelen; (b) met de redelijkheid en billijkheid die door art. 2:8 BW worden geëist en (c) met een reglement. Indien een op grond van de wet of de statuten vereiste gekwalificeerde meerderheid niet is gehaald, is sprake van een gebrek dat nietigheid met zich brengt (en niet van een met wettelijke of statutaire bepalingen die het tot stand komen van besluiten regelen strijdig vernietigbaar besluit).”

r.o. 3.33

“Voor het laten vaststellen van de nietigheid van een besluit van de vergadering van eigenaars is – anders dan in art. 5:130 lid 1 BW met betrekking tot een verzoek tot vernietiging (zie hierna) – niet de verzoekschriftprocedure bij de kantonrechter voorgeschreven. Een vordering tot het verkrijgen van een verklaring voor recht dat een besluit van de vergadering van eigenaars nietig is omdat een in het splitsingsreglement voorgeschreven gekwalificeerde meerderheid niet is gehaald, moet daarom (op zichzelf) aan de rechtbank worden voorgelegd.”

r.o. 3.36