Parket bij de Hoge Raad · conclusie · 14 juni 2024

Zorgplicht controlerend accountant jegens derden; wettelijke taak, conceptjaarrekening en causaal verband

• Jaarrekening
• Boek 2 BW

Samenvatting

Een koper van aandelen stelt de controlerend accountant aansprakelijk voor fouten in drie jaarrekeningen waarop zij zich bij de aankoop verliet. De A-G bespreekt dat de strenge maatstaf voor de wettelijke controletaak (artikel 2:393 BW) pas geldt als de jaarrekening met goedkeurende verklaring openbaar is gemaakt, en niet voor een conceptjaarrekening. Hij meent dat de klachten over causaal verband en eigen schuld falen en concludeert tot verwerping van het cassatieberoep.

Kernoverwegingen

“In de zojuist aangehaalde r.o. 5.4.1 van Vie d’Or wordt verwezen naar de informatie zoals deze naar buiten komt door (de veelal wettelijk verplichte) openbaarmaking van de jaarrekening en een goedkeurende verklaring van de externe controlerende accountant. In de concrete invulling van de zorgplicht jegens derden die geldt voor deze informatie is de wettelijke controletaak van art. 2:393 BW te herkennen, zoals die is uitgewerkt in art. 2:362 lid 1 BW. Van belang, en daaraan refereert de Hoge Raad ook in Vie d’Or, is dat de accountant bij de uitvoering van zijn wettelijke controletaak ook de belangen van derden in acht moet nemen. De accountant dient daarmee ook een wezenlijk publiek belang, aldus de Hoge Raad.”

r.o. 4.15

“Het subonderdeel kan dan ook in zoverre worden gevolgd dat de conceptjaarrekening 2007/2008 was opgesteld in het kader van de (wettelijke verplichte) controlerende werkzaamheden van de accountant en zodoende valt binnen de reikwijdte van het uitoefenen van een wettelijke taak. Dit lijkt in het bijzonder te volgen, zoals het subonderdeel ook betoogt, uit het feit dat de conceptjaarrekening was aangehecht aan de e-mails van 3 juli en 3 september 2009 en dat in die e-mails [verweerders] opmerkingen plaatsten over hun controlewerkzaamheden. Dat betekent echter niet zonder meer dat de maatstaf in Vie d’Or van toepassing is voor de beantwoording van de vraag of [verweerders] aansprakelijk zijn voor fouten in de conceptjaarrekening 2007/2008. Voor toepasselijkheid van de in Vie d’Or vervatte maatstaf is immers vereist dat de betreffende informatie door openbaarmaking van de jaarrekening en een goedkeurende verklaring naar buiten komt. Duidelijk is dat de conceptjaarrekening 2007/2008 die toets niet doorstaat.”

r.o. 4.26

“Mij komt dan ook voor dat op een dergelijke situatie, anders dan het subonderdeel betoogt, niet de norm van Vie d’Or van toepassing is. Pas nadat openbaarmaking en de goedkeurende verklaring volgen maakt de accountant kenbaar dat de betreffende jaarrekening voldoet aan de eisen die verbonden zijn aan een dergelijke verklaring (waarnaar de Hoge Raad ook verwijst in r.o. 5.4.1 van Vie d’Or), ook jegens derden. Vanaf dat moment is sprake van het ‘wezenlijk publiek belang’ waar de Hoge Raad in dat arrest naar verwijst. Dat rechtvaardigt de (strengere) norm in Vie d’Or.”

r.o. 4.27