Parket bij de Hoge Raad · conclusie · 21 maart 2025

Waardering en verdeling stille reserves bij afwikkeling ontbonden vof; uittreedvergoeding

• Personenvennootschappen
• Aandelenwaardering
• Personenvennootschappen

Samenvatting

In een zaak over de afwikkeling van een ontbonden vennootschap onder firma concludeert de A-G tot vernietiging van het arrest over de uittreedvergoeding. Het hof zou bij de waardering van de registergoederen correcties dubbel hebben toegepast en de boekwaarde ten onrechte niet hebben afgetrokken bij de berekening van de stille reserves. De klachten over de waardering van roerende zaken en het waardedrukkend effect van een voorkeursrecht falen, die over de niet betrokken verwervingskosten slaagt.

Kernoverwegingen

“Het lijdt evenmin twijfel dat wat het hof doet in rov. 3.15 van het arrest op meerdere punten niet strookt met 3.5.2-3.5.3 hiervoor, dus kort gezegd: met [taxateur] deskundigenrapport, al zegt het hof voor de waardering aan te knopen bij dit rapport (rov. 3.14, eerste zin) en neemt het hof in rov. 3.15 zelf onverkort tot vertrekpunt dat in dit rapport genoemde bedrag aan getaxeerde (plus)waarde van afgerond € 230.000,--. In het vervolg van rov. 3.15 brengt het hof bedragen in mindering wegens correcties voor het voorkeursrecht (€ 29.140,--) en voor achterstallig onderhoud (€ 12.184,--), en telt het een bedrag op voor waarde van de opstallen (€ 165.000,--), zonder zich kenbaar rekenschap te geven van de verhouding daarvan tot dat onverkort tot vertrekpunt genomen bedrag van € 230.000,-- (waarmee [taxateur] dus juist een ‘all-in’ marktwaarde van de registergoederen bepaalde). Het gevolg is dat ‘s hofs berekening in rov. 3.15 in totaliteit hoe dan ook meerdere dubbeltellingen bevat, reeds daarom niet kán kloppen en reeds aldus tot een sterk vertekend (en daarmee ongerijmd) resultaat leidt.”

r.o. 3.5.4

“Dat op die eerst vast te stellen ‘taxatiewaarde’ van de registergoederen de boekwaarde van die registergoederen in mindering gebracht diende te worden, om zo te komen tot de tussen [eiser] en [verweerster] te verdelen stille reserves inzake die registergoederen, staat (ook) in hoger beroep niet ter discussie; partijen zijn het erover eens, indachtig ook art. 18 firmaovereenkomst, dat dit onderdeel is van hun onderlinge rechtsverhouding ter zake. Dit komt mij ook juist voor, want dát is immers ook de wijze waarop stille reserves inzake registergoederen plegen te worden berekend. Blijkens rov. 3.15 en 3.17-3.18 van het arrest brengt het hof evenwel, anders dan de rechtbank in het vonnis, de boekwaarde van de registergoederen níet aldus in mindering (dus op die door het hof vastgestelde (economische) waarde van de registergoederen ad € 353.676,--), en komt het zonder dit te doen tot een aan [verweerster] toekomend bedrag aan “stille reserves” inzake die registergoederen (€ 176.838,--). Kennelijk bewust, gezien ook rov. 3.16 en 3.17-3.18 waar het hof bij de materiële activa immers wél de boekwaarde van die activa in mindering brengt, voordat het komt tot een aan [verweerster] toekomend bedrag aan “stille reserves” inzake die activa (€ 126.150,50). Het is dus niet zo dat het hof hier nergens werkt met het in mindering brengen van boekwaarde, integendeel.”

r.o. 3.5.9

“Ik stel voorop dat de bewijswaardering van (partij)deskundigenrapporten van feitelijke aard is en als zodanig is voorbehouden aan het hof als feitenrechter. Het daaropvolgende bewijsoordeel kan in cassatie dan ook slechts op begrijpelijkheid worden onderzocht. De feitenrechter heeft in beginsel een beperkte motiveringplicht ten aanzien van bewijsbeslissingen. Dit geldt ook ten aanzien van de beslissing om de opvatting van de deskundige al dan niet te volgen. Verder verwijs ik naar het citaat in noot 31 hiervoor.”

r.o. 4.12