Rechtbank Midden-Nederland · 22 april 2026

VvE: vervangende machtiging splitsingsakte; negatief besluit niet vernietigbaar (2:14, 2:15 BW)

• Besluitvorming en vernietigbaarheid
• Boek 2 BW

Samenvatting

Een van de twee appartementseigenaren in een VvE vraagt vervangende machtigingen voor verbouwingen en een wijziging van de splitsingsakte, omdat de andere eigenaar haar toestemming onthoudt. De kantonrechter oordeelt dat de weigering zonder redelijke grond is en verleent de machtigingen. Het inzagevereiste van artikel 2:42 lid 2 BW geldt niet bij het spoor van artikel 5:139 lid 1 BW. Het verzoek tot vernietiging van het negatieve ledenbesluit wordt afgewezen, omdat een besluit zonder rechtsgevolg geen besluit is in de zin van de artikelen 2:14 en 2:15 BW.

Kernoverwegingen

“De machtiging kan worden verleend als de medewerking of toestemming zonder redelijke grond wordt geweigerd of degene die haar moet geven zich niet verklaart (artikel 5:121 van het Burgerlijk Wetboek, hierna: BW). De kantonrechter is van oordeel dat hiervan sprake is. Hiertoe wordt het volgende overwogen.

Niet noodzakelijk om plannen te koppelen”

r.o. 4.2

“De kantonrechter gaat hier niet in mee. Uit het arrest van 24 februari 2023 van de Hoge Raad volgt dat een vervangende machtiging in de zin van artikel 5:140 lid 1 BW ook betrekking kan hebben op de toedeling van een gemeenschappelijk gedeelte aan één van de appartementseigenaars. Omdat het meerdere (toedeling van eigendom) onder de reikwijdte van een vervangende machtiging valt, geldt dat ook voor het mindere (de wijziging van een beperkt recht). De goederenrechtelijke situatie kan dus, ook als het gaat om een daad van beschikking waarvoor levering is vereist, via deze weg, worden gewijzigd. Dat dit volgens [verweerder] alleen geldt bij het toedelen van een exclusief gebruiksrecht ten koste van een gemeenschappelijk gedeelte, heeft zij onvoldoende onderbouwd en volgt ook niet uit voornoemd arrest. [verweerder] heeft verder onvoldoende gemotiveerd waarom dit verzoek niet mede betrekking kan hebben op wijzigingen in de splitsingsakte die consequenties hebben voor opstal- of erfpachtrechten. Lid 3 van artikel 5:140 BW bepaalt immers dat toestemming is vereist van alle (beperkt) gerechtigden, alsmede – indien een recht van erfpacht of opstal in de splitsing is betrokken – van de grondeigenaar. Bovendien zijn alle (beperkt) gerechtigden in deze procedure, overeenkomstig lid 4, als belanghebbenden opgeroepen om op dit verzoek te worden gehoord (en zij zijn grotendeels ook op de mondelinge behandeling verschenen). De kantonrechter acht zich dan ook, gelet op het voorgaande, […]”

r.o. 4.16

“Dit standpunt van [verweerder] kan haar evenmin baten. Artikel 2:42 lid 2 BW is namelijk alleen van overeenkomstige toepassing als het spoor van lid 2 van artikel 5:139 BW wordt gevolgd. Het gaat in deze zaak echter om een toestemmingsverzoek via het spoor van lid 1 van artikel 5:139 BW en artikel 5:140 BW, waarin artikel 2:24 lid 2 niet wordt genoemd. De wet stelt voor het spoor via lid 1 dus niet het voornoemde inzagevereiste. Verder stelt [verweerder] dat ook uit artikel 43 lid 1 Wna volgt dat partijen bij de akte tijdig van tevoren de gelegenheid krijgen om van de inhoud van de akte kennis te nemen. Ook deze informatieverplichting staat niet aan toewijzing van het verzoek in de weg. NSV heeft aangegeven dat de notaris nog steeds aan deze verplichting kan voldoen door de conceptsplitsingsakte met de appartementseigenaren te delen en met hen te bespreken en dat, als de inhoud overeenstemt met hetgeen waarvoor een rechterlijk machtiging is verleend, [verweerder] dan haar medewerking aan het passeren van de akte niet kan onthouden en dat zij [verweerder] ook in het vervolgtraject als mede-appartementseigenaar zal betrekken.”

r.o. 4.18