Hoge Raad · 14 maart 2003

Vermogen van commanditaire vennootschap en vorderingsbevoegdheid beherend vennoot; terugkomen op HR 1956

• Personenvennootschappen
• Fusie en splitsing
• Personenvennootschappen

Samenvatting

Een beherend vennoot van een ontbonden commanditaire vennootschap vordert in eigen naam een contractuele boete. De Hoge Raad oordeelt dat een cv met één beherend vennoot wel een afgescheiden vermogen heeft en dat vorderingen van de cv niet zonder meer tot het vermogen van de beherend vennoot behoren. Daarmee komt de Hoge Raad terug van een arrest uit 1956. Het arrest van het hof wordt vernietigd en de zaak verwezen.

Kernoverwegingen

“Onderdeel II bestrijdt met rechts- en motiveringsklachten het oordeel van het Hof dat de door [eiseres] in het voorwaardelijk incidenteel appel aangevoerde grieven niet slagen (rov. 4.11). Deze grieven waren gericht tegen de verwerping door de Rechtbank van het hiervoor in 3.2 onder 1 weergegeven verweer van [eiseres] dat de vordering, zo deze al bestaat, niet aan [verweerster] toekomt, maar aan de commanditaire vennootschap. Bij de beoordeling van dit onderdeel moet, ten dele veronderstellenderwijs, ervan worden uitgegaan dat de commanditaire vennootschap op 31 december 1993 is opgeheven, en dat de overeenkomst waarin het boetebeding was vervat, op 11 mei 1994 is gesloten tussen [eiseres] en de commanditaire vennootschap, vertegenwoordigd door [verweerster]. In dit geding is de bevoegdheid van [verweerster] deze overeenkomst voor de commanditaire vennootschap te sluiten, niet bestreden. Het Hof heeft zijn oordeel in rov. 4.11 als volgt gemotiveerd: "[verweerster] is ofwel bevoegd terzake de vordering van de commanditaire vennootschap op te treden als beherend vennoot of zij is na ontbinding van die vennootschap de enig overgeblevene om de rechten en plichten voort te zetten en te vervullen". Aldus overwegende heeft het Hof onvoldoende inzicht gegeven in zijn gedachtengang. Zou het Hof beoogd hebben hiermee tot uitdrukking te brengen dat [verweerster] als beherend vennoot of als vereffenaar bevoegd is de vordering namens de (ontbonden) commanditaire vennootschap geldend te […]”

r.o. 4.3

“Na verwijzing zullen partijen hun stellingen met betrekking tot de bevoegdheid van [verweerster] de onderhavige vordering in te stellen, naar aanleiding van hetgeen thans door de Hoge Raad is overwogen, desgewenst kunnen aanpassen. 4.5 Onderdeel III voert aan dat het Hof niet is ingegaan op het beroep dat [eiseres] heeft gedaan op afstand van recht dan wel rechtsverwerking aan de kant van [verweerster], alsmede op het niet aan haar, [eiseres], toerekenbaar zijn van de gestelde overtreding van het boetebeding. Het onderdeel is gegrond. Het Hof had deze door de Rechtbank niet behandelde en in hoger beroep door [eiseres] niet prijsgegeven verweren dienen te onderzoeken. 5. Beoordeling van het middel in het incidentele beroep 5.1 Onderdeel 1 is gericht tegen de rov. 4.5 en 4.7. Het betoogt dat het Hof (in rov. 4.5) niet in het midden had mogen laten of reeds van verbondenheid in de zin van het boetebeding moet worden gesproken in het geval [eiseres] en Intra-Profiel dochter van eenzelfde holding zijn, en dat dan ook de in rov. 4.7 toegepaste matiging ongenoegzaam is gemotiveerd. Het onderdeel kan bij gebrek aan feitelijke grondslag niet tot cassatie leiden. Het Hof heeft voormelde stelling niet in het midden gelaten. Het heeft immers in rov. 4.5 tevens overwogen dat in het geval dat [eiseres] en Intra-Profiel dochter van eenzelfde holding zijn verbondenheid in de zin van het boetebeding niet is uitgesloten indien van enige overige verwantschap of samenwerking sprake is, doch dat […]”

r.o. 4.4