Parket bij de Hoge Raad · conclusie · 20 mei 2022

Bestuurder persoonlijk aansprakelijk: gewone onrechtmatige daad of externe bestuurdersaansprakelijkheid?

• Aansprakelijkheid toegewezen
• Bestuurdersaansprakelijkheid
• Art. 6:162 BW

Samenvatting

Een bestuurder wordt door het hof persoonlijk en hoofdelijk naast zijn vennootschap aansprakelijk gehouden wegens beledigend gedrag dat de samenwerking frustreerde. De A-G laat in het midden of dit externe bestuurdersaansprakelijkheid of een gewone onrechtmatige daad betreft. In beide lezingen houdt het oordeel geen stand, wegens een verrassingsbeslissing respectievelijk de onjuiste maatstaf. Hij concludeert tot vernietiging en verwijzing, zodat het verwijzingshof het persoonlijk ernstig verwijt moet beoordelen.

Kernoverwegingen

“De knoop over de grondslag van het oordeel van het hof hoeft wat mij betreft niet te worden doorgehakt – in het midden kan dus blijven op welke grondslag het oordeel van het hof is gebaseerd (bestuurdersaansprakelijkheid of een ‘gewone’ onrechtmatige daad) – omdat mijns inziens in beide lezingen het oordeel van het hof geen stand houdt.”

r.o. 3.9

“Indien het oordeel van het hof, zoals [eiser] betoogt, op bestuurdersaansprakelijkheid is gegrond, heeft het hof een ontoelaatbare verrassingsbeslissing genomen. Het partijdebat zag immers niet op bestuurdersaansprakelijkheid (randnummer 3.7 hiervoor). Het hof had daarom, voordat het ambtshalve de rechtsgronden zou aanvullen, partijen in de gelegenheid moeten stellen om zich over de rechtsgrond bestuurdersaansprakelijkheid uit te laten, bijvoorbeeld ten tijde van het op 26 november 2020 gehouden pleidooi. Dat is niet gebeurd. Ervan uitgaande dat het oordeel van het hof op bestuurdersaansprakelijkheid is gebaseerd, slaagt dus de klacht in onderdeel 1.A. Daarbij komt dat, zoals [eiser] in de onderdelen I.B tot en met I.E betoogt, het oordeel van het hof onjuist dan wel onbegrijpelijk is als het op bestuurdersaansprakelijkheid is gegrond, omdat het hof niet (op juiste wijze) de verzwaarde maatstaf voor bestuurdersaansprakelijkheid heeft toegepast. Het hof spreekt van “ernstig verwijtbaar” handelen van [eiser] . Daaruit blijkt wat mij betreft onvoldoende (duidelijk) dat het hof heeft onderzocht of [eiser] in zijn hoedanigheid van bestuurder van Small Bite persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt, hetgeen een vereiste is voor bestuurdersaansprakelijkheid.”

r.o. 3.10

“Indien ervan wordt uitgegaan dat het hof zijn oordeel niet op bestuurdersaansprakelijkheid heeft gebaseerd, maar op de ‘gewone’ onrechtmatige daad, dan heeft het hof een onjuiste maatstaf toegepast. Bij de beoordeling van de aansprakelijkheid van [eiser] moet immers onderscheid worden gemaakt tussen het handelen van [eiser] bij zijn taakvervulling als bestuurder van Small Bite en tussen zijn handelen in een andere hoedanigheid. Het hof is ervan uitgegaan dat [eiser] handelde bij zijn taakvervulling als bestuurder van Small Bite. Dit staat met zoveel woorden in rov. 50.: “ heeft hiermee als bestuurder van Small Bite…”. Het kan ook worden afgeleid uit rov. 45. en 47., waarin het hof heeft geconcludeerd dat de samenwerking “door het gedrag van haar bestuurder [eiser]” zodanig is gefrustreerd dat een onwerkbare situatie is ontstaan. Uit niets blijkt dat [eiser] in zijn communicatie met OCS in een andere hoedanigheid handelde dan als bestuurder van Small Bite. Nu sprake is van handelen van [eiser] bij zijn taakvervulling als bestuurder van Small Bite, dient de vraag of hij persoonlijk aansprakelijk is voor de schade die OCS ten gevolge van de wanprestatie van Small Bite heeft geleden, overeenkomstig de verzwaarde maatstaf van een ernstig verwijt te worden beantwoord. Het hof heeft die verzwaarde maatstaf niet aangelegd indien het bij zijn oordeel is uitgegaan van een ‘gewone’ onrechtmatige daad van [eiser] .”

r.o. 3.11