Parket bij de Hoge Raad · conclusie · 16 mei 2025

Conclusie: geldigheid juridische fusie pensioenverzekeraar en instemming DNB

• Fusie en splitsing
• Boek 2 BW

Samenvatting

Een verzekerde van een pensioenverzekeraar die bij juridische fusie is opgegaan in een levensverzekeraar, vordert nietigheid of vernietiging van de fusie, mede omdat het instemmingsbesluit van DNB is vernietigd. De A-G concludeert dat artikel 1:23 Wft ook voor fusies tussen financiële ondernemingen geldt, dat het ontbreken van instemming van DNB de fusie niet nietig maakt en dat artikel 2:323 BW daarvoor geen grond biedt. Hij concludeert tot verwerping van het cassatieberoep.

Kernoverwegingen

“Art. 1:23 lid 1 Wft luidt als volgt: “De rechtsgeldigheid van een privaatrechtelijke rechtshandeling welke is verricht in strijd met de bij of krachtens deze wet gestelde regels is niet uit dien hoofde aantastbaar, behalve voorzover in deze wet anders is bepaald”. Het toepassingsbereik van deze bepaling is helder: privaatrechtelijke rechtshandelingen, tussen wie dan ook, verricht in strijd met de bij of krachtens de Wft gestelde regels. Het is niet mis te verstaan en de tekst van art. 1:23 lid 1 Wft biedt geen enkel aanknopingspunt voor de gedachte dat sommige privaatrechtelijke rechtshandelingen niet daardoor worden bestreken. Hooguit kan de vraag rijzen wat “rechtsgeldigheid” en “aantastbaar” precies betekent, maar dat raakt niet het duidelijke toepassingsbereik van de bepaling.”

r.o. 3.45.3

“Een fusie wordt volgens art. 3:115 lid 1 Wft met een portefeuilleoverdracht gelijkgesteld. Ook zo’n portefeuilleoverdracht door middel van fusie behoeft dus instemming van DNB. Maar die instemming van DNB vervangt daar niet de medewerking van de polishouder, nu die medewerking bij een fusie niet is vereist.”

r.o. 3.46.3

“De klacht wil kennelijk betogen, gelet op de slotzin, dat de fusie alléén rechtsgeldig is indien de instemming van DNB is verleend. De bepaling moet m.i. echter niet zo, dus a contrario, worden begrepen. Ik werk dit uit. i. Art. 1:23 lid 1 Wft veronderstelt, gelet op het daaraan ten grondslag liggende streven naar rechtszekerheid (zie onder 3.45.4 hiervoor), dat afwijkingen daarvan voldoende duidelijk zijn. Voorbeelden zijn art. 1:116 lid 3 Wft, art. 3:264a lid 3 Wft en art. 4:22 Wft. De tekst van art. 3:119 Wft bevat m.i. geen, en al zeker geen duidelijke, afwijking van art. 1:23 lid 1 Wft. Dat artikel zegt immers niets over de privaatrechtelijke rechtsgevolgen van het ontbreken van instemming. ii. In de wetsgeschiedenis van art. 3:119 Wft is evenmin opgemerkt dat het ontbreken van instemming privaatrechtelijke gevolgen heeft, terwijl het in relatie tot het destijds geïntroduceerde art. 1:23 lid 1 Wft voor de hand zou hebben gelegen dergelijke gevolgen expliciet te stipuleren. Daaraan doet niet af wat onder iii hierna volgt over de antecedenten van art. 3:119 Wft. iii. De voorgeschiedenis van art. 3:119 Wft biedt ook onvoldoende sprekende aanknopingspunten voor de lezing dat de fusie alléén rechtsgeldig is indien de instemming van DNB is verleend. De slotzin van art. 3:119 Wft is, via art. 131 lid 4 Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993,terug te voeren op art. 37 lid 3 Wet op het Levensverzekeringsbedrijf (uit 1922). Destijds in 1922 werd daarnaast óók nog bepaald, namelijk […]”

r.o. 3.46.6